Çin, son on yılda elektrikli araç (EV) teknolojilerinde küresel ölçekte belirleyici bir konuma yükseldi. Batarya tedarik zinciri, yazılım-donanım entegrasyonu ve ölçek ekonomisi sayesinde Çinli markalar; menzil, fiyat-performans ve donanım seviyeleriyle dünya pazarlarında güçlü bir alternatif sunuyor. Bu yazıda dünyaca ünlü Çin elektrikli araba markalarını, Türkiye’de satılan modelleri ve sektörün geleceğini gerçek ve doğrulanabilir bilgiler ışığında ele alıyoruz.
Dünyaca Ünlü Çin Elektrikli Araba Markaları
Çin, elektrikli araç ekosisteminde yalnızca otomobil üreticileriyle değil; batarya üreticileri, yazılım şirketleri, yarı iletken tedarikçileri ve teknoloji devleri ile entegre bir sanayi yapısı kurmuştur. Aşağıda yer alan markalar, küresel satış hacmi, teknoloji yatırımları, uluslararası pazarlardaki varlıkları ve resmî finansal/veri raporlarında yer alan bilgiler esas alınarak listelenmiştir.
Çin Merkezli Küresel Elektrikli Araç Üreticileri
| Marka | Kuruluş / Merkez | Küresel Konum ve Doğrulanmış Bilgiler |
|---|---|---|
| BYD | 1995 – Shenzhen | 2023 itibarıyla dünyada en fazla elektrikli ve plug-in hibrit araç satan üreticilerden biridir. Kendi bataryasını (Blade Battery – LFP) üretmektedir. |
| SAIC Motor | 1955 – Şanghay | Çin’in en büyük otomotiv gruplarındandır. MG markasıyla Avrupa’da geniş EV satışı yapmaktadır. |
| Geely | 1986 – Hangzhou | Elektrikli araç platformları ve yazılım mimarileri geliştirmektedir. Çok markalı bir yapıya sahiptir. |
| Chery | 1997 – Wuhu | İhracat odaklı çalışan Çinli üreticiler arasındadır. Elektrikli ve hibrit araç yatırımlarını artırmıştır. |
| Great Wall Motor | 1984 – Baoding | Elektrikli SUV ve crossover segmentlerinde faaliyet göstermektedir. |
| NIO | 2014 – Şanghay | Batarya değişim (battery swap) altyapısını ticarileştiren ilk üreticilerden biridir. |
| XPeng | 2014 – Guangzhou | Otonom sürüş yazılımları ve gelişmiş ADAS sistemleriyle bilinir. |
| Leapmotor | 2015 – Hangzhou | Batarya, motor ve kontrol sistemlerini büyük ölçüde kendi bünyesinde geliştirir. |
| Zeekr | 2021 – Ningbo | Geely grubunun premium elektrikli araç markasıdır. |
Türkiye’de Satılan Çin Marka Araçlar ve Modeller
Türkiye pazarında Çinli markalar, rekabetçi fiyat, yüksek donanım ve uzun menzil kombinasyonuyla dikkat çekiyor.
BYD
BYD, Türkiye pazarına resmî olarak giriş yapmış ve tamamen elektrikli ileplug-in hibritmodellerini satışa sunmuştur.
Türkiye’de satılan modeller:
- BYD Atto 2– Tam elektrikli, B-SUV
- BYD Dolphin– Tam elektrikli, B-segment hatchback
- BYD Atto 3– Tam elektrikli, C-SUV
- BYD Seal U EV– Tam elektrikli, D-SUV
- BYD Seal U DM-i– Plug-in hibrit (PHEV), D-SUV
- BYD Seal– Tam elektrikli, D-segment sedan
- BYD Sealion 7– Tam elektrikli, SUV-crossover
- BYD Han– Tam elektrikli, E-segment sedan
- BYD Tang– Tam elektrikli, D/E-SUV
MG (SAIC Motor)
MG markası, Çin merkezli SAIC Motor grubuna aittir ve Türkiye’de uzun süredir faaliyet göstermektedir.
Türkiye’de satılan elektrikli modeller:
- MG4 Electric– Tam elektrikli, C-segment hatchback
- MG ZS EV– Tam elektrikli, B-SUV
- MG Marvel R Electric– Tam elektrikli, D-SUV
Volvo Cars
Geely Holding Group, küresel ölçekte çok markalı bir otomotiv grubudur. Grup bünyesindeki Volvo Cars, Türkiye’de tamamen elektrikli binek araçları resmî olarak satışa sunmaktadır.
Türkiye’de satılan elektrikli modeller:
- Volvo EX30– Tam elektrikli, B-SUV
- Volvo EX40– Tam elektrikli, C-SUV
- Volvo EC40– Tam elektrikli, C-SUV (Coupe form)
- Volvo EX90– Tam elektrikli, E-SUV
Chery
Chery, Türkiye’de ağırlıklı olarak içten yanmalı ve hibrit motorlu SUV modelleriyle satış yapmaktadır.
2025 itibarıyla Chery Türkiye resmî sitesinde tam elektrikli bir binek otomobil satışı bulunmamaktadır.
Skywell
Skywell, Türkiye’de yalnızca elektrikli araç satışı yapan Çinli markalardan biridir.
Türkiye’de satılan model:
- Skywell ET5– Tam elektrikli, D-SUV
DFSK (Dongfeng Motor)
Dongfeng Motor bünyesindeki DFSK markası Türkiye’de sınırlı sayıda elektrikli ticari ve binek araç sunmaktadır.
Türkiye’de satılan elektrikli modeller:
- DFSK Seres 3– Tam elektrikli, B-SUV
Çin Otomotiv Sektörünün Yükselişi ve Geleceği
Çin’in otomotivde (özellikle elektrikli araç/NEV - New Energy Vehicle) hızlı yükselişi; ölçekli üretim, batarya–maden–rafineri zincirinde yoğunlaşma, enerji altyapısı yatırımları ve devletin uyguladığı teşvik/standart mekanizmaları ile birlikte okunmaktadır. Aşağıdaki çerçeve, kamuya açık resmî politika metinleri ve uluslararası kuruluş raporlarında yer alan bulgulara dayanmaktadır.
Üretim ve dış ticaret ölçeği
IEA’nın Global EV Outlook 2025 raporuna göre Çin, küresel elektrikli araç üretiminde ana merkez konumundadır ve 2024’te küresel üretimin %70’inden fazlasından sorumludur; ayrıca 2024’te küresel elektrikli araç ihracatında en büyük paya sahip olup yaklaşık %40 (yaklaşık 1,25 milyon) elektrikli araç ihracatı gerçekleştirmiştir.
Batarya sanayii ve tedarik zinciri entegrasyonu
Çin’in rekabet gücünün önemli bir bölümü batarya değer zincirindeki kapasite yoğunlaşmasıyla ilişkilidir. IEA Global EV Outlook 2024 içinde, Çin’in küresel katot aktif malzeme üretim kapasitesinde yaklaşık %90, anot aktif malzeme üretim kapasitesinde ise %97’den fazla paya sahip olduğu belirtilir.
IEA’nın batarya tedarik zinciri analizlerinde de Çin’in lityum-iyon batarya üretiminde ve katot/anot gibi kritik bileşenlerde yüksek kapasite paylarına sahip olduğu, batarya-mineral tedarik zincirlerinin Çin etrafında yoğunlaştığı vurgulanır.
Madenler, rafinasyon ve ara ürünlerde yoğunlaşma (enerji ve iktisat boyutu)
Elektrikli araç bataryaları; lityum, nikel, kobalt, grafit ve nadir toprak elementleri gibi “enerji dönüşümü madenleri”ne bağlıdır. IEA’nın Global Critical Minerals Outlook 2025 raporunda, rafinasyonun birçok mineralde yüksek derecede yoğunlaştığı; Çin’in lityum ve kobalt işlemede %70–75, nadir topraklar ve batarya sınıfı grafit rafinasyonunda %90+ paylara sahip olduğuna dair bulgular yer alır.
Bu tablo, otomotiv maliyetleri açısından batarya malzemelerinde ölçek ekonomisi, tedarik sürekliliği ve endüstriyel kümelenme gibi iktisadi sonuçlarla birlikte değerlendirilir (raporlar bu yoğunlaşmayı doğrudan arz güvenliği ve piyasa riski başlığı altında ele alır).
Kamu politikaları: teşvikler, vergi düzenlemeleri ve “kredi” mekanizması
- Çin, NEV pazarını desteklemek için doğrudan teşviklerden düzenleyici/market-temelli araçlara kadar geniş bir politika seti uygulamıştır.
- Satın alma vergisi istisnası/indirimi (2024–2027): Çin’de 2024–2025 döneminde NEV satın alımlarında satın alma vergisi muafiyeti ve 2026–2027 döneminde yarıya indirim uygulanacağı; araç başına üst limitlerin bulunduğu, Çin hükümeti tarafından yayımlanan resmî açıklamalarda yer alır.
- “Dual Credit System” (CAFC + NEV kredileri): IEA, Çin’deki “Dual Credit” sisteminin Kurumsal Ortalama Yakıt Tüketimi (CAFC) hedefleri ile NEV hedeflerini birlikte ele alan bir kredi mekanizması olduğunu ve üreticileri NEV üretim/satışına yönlendiren politika çerçevesi olarak tanımlar.
- NEV kredi oranları (2024–2025): Dual-credit kapsamındaki NEV kredi gerekliliklerinin 2024 için %28, 2025 için %38 olarak duyurulduğuna dair teknik politika özeti yer alır.
Şarj altyapısı: ölçek, hız (fast charging) ve elektrik sistemi ile bağ
Elektrikli araçların yayılımında şarj altyapısı belirleyici unsur olarak raporlanmaktadır.
- IEA Global EV Outlook 2025 raporuna göre Çin, 2024’te yaklaşık 850.000 adet kamuya açık şarj noktası eklemiştir.
- IEA Global EV Outlook 2024 raporunda Çin’in 2023’te küresel kamuya açık hafif araç şarj altyapısının %70’ini oluşturduğu bilgisi yer alır.
- Aynı rapor, Çin’de kamu şarj stokunda hızlı şarjın payının yüksek olduğuna ve yaklaşık %45 seviyelerinde seyrettiğine ilişkin veri sunar.
“Teknoloji devleri” ve otomotiv yazılımı/elektroniği ekosistemi (yatırım ve sanayi organizasyonu)
Çin otomotiv rekabetinde, araç üreticileri yanında batarya üreticileri, güç elektroniği, yazılım ve bağlantılı araç ekosistemi aktörleri de belirgin rol oynar. Bu yapı, IEA raporlarında “entegre batarya üretimi ve tedarik zinciri” başlıkları altında, değer zinciri boyunca yoğunlaşma ve ölçek ile birlikte ele alınır.
Teknoloji Şirketlerinin Elektrikli Araç Ekosistemindeki Rolleri
Çin elektrikli araç ekosisteminin ayırt edici özelliklerinden biri, otomotiv dışı teknoloji devlerinin sektöre doğrudan üretici veya stratejik teknoloji sağlayıcısı olarak dahil olmasıdır.
Xiaomi
- Xiaomi, 2021 yılında elektrikli araç sektörüne resmî olarak giriş yaptığını açıklamıştır.
- 2024 itibarıyla ilk seri üretim elektrikli otomobili SU7’yi piyasaya sürmüştür.
- Xiaomi, elektrikli araç faaliyetlerini ayrı bir şirket yapısı altında yürütmektedir.
- Şirket, araç yazılımı,batarya yönetimive akıllı ekosistem entegrasyonunu kendi geliştirdiği sistemlerle sağlamaktadır.
- Xiaomi’nin EV yatırımı, şirketin yıllık faaliyet raporlarında açıkça beyan edilmektedir.
Huawei
Huawei, elektrikli araçları doğrudan kendi markasıyla üretmemekte, ancak sektörde kritik bir teknoloji sağlayıcısı rolü üstlenmektedir.
Huawei’nin katkıları şunları kapsar:
- Akıllı kokpit (HarmonyOS tabanlı infotainment sistemleri)
- Otonom sürüş ve sürüş destek yazılımları
- Araç içi iletişim ve güç elektroniği çözümleri
Huawei, bu teknolojileri AITO, Luxeed gibi markalarla yapılan ortaklıklar üzerinden sunmaktadır.
Kaynaklar
- BYD Türkiye – Resmî ürün sayfaları
- MG Türkiye – Resmî ürün kataloğu
- Skywell Türkiye – Resmî model tanıtımları
- DFSK Türkiye – Resmî satış sayfaları
- Chery Türkiye – Resmî ürün gamı
- IEA – Global EV Outlook 2025(Executive summary / Industry trends / Charging / Battery bölümleri)
- IEA – Global EV Outlook 2024(Battery materials & charging infrastructure)
- IEA – Global Critical Minerals Outlook 2025(Refining & concentration)
- Çin Hükümeti duyurusu – NEV satın alma vergisi teşviki (2024–2027)
- IEA Policy database– “Dual Credit System”
- Teknik politika özeti – Dual-credit NEV kredi oranları (2024–2025)
